12 tips voor observeren als onderzoeksmethode

Home12 tips voor observeren als onderzoeksmethode
7 juli 2016

Observeren is een methode om feitelijk gedrag te achterhalen en te registreren. Je kiest voor observeren om te achterhalen hoe activiteiten, programma’s of projecten ontvangen worden en als je spontane reacties wilt registreren. Tijdens het observeren maak je een objectief verslag van wat je ziet, er is geen direct contact met de respondenten. Ik geef je een aantal tips om goed te observeren:

  1. Maak bij het observeren gebruik van een observatielijst. Met een gestructureerde observatielijst leg je consistent objectieve informatie vast en kun je de verzamelde data gemakkelijk analyseren.
  2. Toon tijdens het observeren een open en onderzoekende houding. Voorkom dat je te snel conclusies trekt over gedragingen. Je maakt een objectief verslag van wat je ziet
  3. Benoem of noteer wat je letterlijk ziet gebeuren, niet wat je denkt dat er gebeurt.
  4. Kijk niet alleen naar losse gebaren. Een los gebaar zegt niet zoveel. De betekenis ervan wordt begrijpelijke in combinatie met andere gebaren en signalen.
  5. Afhankelijk van de situatie maak je kenbaar dat je mensen gaat observeren, bijvoorbeeld als je ze gaat volgen tijdens een activiteit.
  6. Combineer observaties met een (kort) interview om te duiden wat je hebt gezien.
  7. Door veel observaties te houden, kun je representatieve uitspraken doen over je onderzoeksonderwerp of groep met onderbouwende cijfers.
  8. De observatoren moeten goede instructies krijgen, zodat iedereen het geobserveerde op dezelfde manier noteert en dat er geen interpretatie van observatie genoteerd wordt. Om verschillende observanten gelijk te stemmen, kun je de eerste observaties samen doen.
  9. Bij het observeren kun je gebruik maken van allerlei technische hulpmiddelen. Er is verschillende volgapparatuur op de markt, maar denk ook aan een stopwatch die je helpt te meten hoe lang iemand ergens gebruik van maakt.
  10. Houdt altijd de context in je achterhoofd. Staat iemand in een koude ruimte met zijn armen strak over elkaar, dan is de kans groot dat hij niet defensief en gesloten is, maar dat hij het gewoon koud heeft.
  11. Maak vooraf een schema van wanneer er geobserveerd wordt en doe dit op verschillende tijdstippen onder verschillende omstandigheden, zodat het beeld dat je krijgt zo gevarieerd en compleet mogelijk is.
  12. Verstoor de situatie die je observeert zo min mogelijk. Praat dus niet met de geobserveerden en stel je zo onopvallend mogelijk op.

Gerelateerde blogs

20 september 2022
Inventarisatie-onderzoek: wat is het en wanneer zet je het in?

Bij iedere onderzoeksvraag hoort een eigen manier van onderzoeken. Bij de ene onderzoeksvraag is het antwoord het beste te vinden door het doen van kwalitatief onderzoek. Bij de andere vraag past kwantitatief onderzoek juist beter.

Lees meer
16 augustus 2022
Voor- en nadelen van bezoekersprofielen

Regelmatig horen we van culturele organisaties dat ze gebruik maken van bezoekersprofielen. Deze moeten wij dan meenemen in de analyse […]

Lees meer
19 juli 2022
7 tips om EVI in te voeren

In een ander blog hebben we verteld wat EVI inhoudt en wat je er mee kunt doen. Wanneer een penvoerder van Cultuureducatie […]

Lees meer
21 juni 2022
Criteria voor goed onderzoek

In de afgelopen periode hebben we een aantal blogs geschreven over waar goed onderzoek aan moet voldoen. In deze blog […]

Lees meer
Ericssonstraat 2
5121 ML  Rijen
Nederland
Claudia’s hart ligt bij onderzoek. Haar werkwijze is heel persoonlijk; ieder onderzoek vraagt tenslotte om maatwerk. Samen met de klant formuleert ze doelen, die ze vervolgens ook realiseert. Daarbij is ze volkomen transparant en deelt ze graag haar kennis en ervaring met anderen via haar laagdrempelige digitale cursussen en e-books.
© 2022 Claudia de Graauw. Alle rechten voorbehouden.
homeenvelopesmartphone